donderdag 27 februari 2014

Friesland: geslacht Fopma, van grafzerk naar geboortelepel

In de kerk van Spannum zijn de afgelopen weken een flink aantal onbekende grafzerken van de familie Fopma opgedoken. In mijn database had ik al behoorlijk wat gegevens over deze familie. Oorspronkelijk komt deze tak van de Fopma's van Hogebeintum. Rond 1600 is Sipke Sipkes hier boer op Fopma Sathe. Hij is getrouwd met Lolk Unia.

Van daar uit verspreidt de familie zich over een groot deel van Friesland. Op veel plaatsen vinden we grafzerken en memoriestenen terug die aan deze familie of aan afstammelingen ervan herinneren.

In het onderstaande schema heb ik de familie gerelateerd aan de gegevens uit mijn database.


maandag 24 februari 2014

Reporting: How To Position Reporting Tools?

It does not look like a question easy to answer. First of all, how can you actually compare Reporting Tools? I tried to do this using three variables:

  • Easy to use (indicated by the size of the bubble)
  • Fit to create Standard or Ad Hoc reports (indicated by the postion on the X-axis)
  • Precise design features (indicated by the position on the Y-axis)

Of course, you could look at other features as well like
  • looks
  • learning curve
I am just starting this by postioning the tolls I am very familiar with:
  • Excel
  • Access
  • Crystal Reports
  • Report Builder / Reporting Services
And we have more:
  • Qlikview
  • Cognos Report Studio


Crystal Reports: geavanceerde kruistabelfuncties

We kunnen op verschillende manieren nog meer gegevens aan onze kruistabellen toevoegen.Hieronder wordt een aantal geavanceerde kruistabelfuncties beschreven. Alle voorbeelden zijn gebaseerd op de Noordenwind database.

1.1  Calculated Members

We kunnen nieuwe rijen of kolommen aan de kruistabel toevoegen door een Calculated Member in te voegen. Deze rijen of kolommen kunnen aangepaste berekeningen bevatten (bijvoorbeeld het verschil in verkoop tussen twee regio's) of kunnen voor de opmaak worden gebruikt (bijvoorbeeld om de drie regels een lege rij invoegen om de leesbaarheid te vergroten).

We hebben de keuze om geheel naar wens Calculated Formula's te maken en kunnen aangeven of deze eenmaal moeten worden weergegeven of moeten worden herhaald in de kruistabel.

Verwante onderwerpen

·         Calculated Formulas
·         Header Formula's
·         Insertion Formula's
·         Column /Row Value Formula's

1.1.1 Een Calculated Member toevoegen aan de kruistabel

Voor onderstaande voorbeeld hebben we de tabellen Categorieën, Producten, Orders en Orderinformatie gebruikt.

§   Maak twee Formula Fields:

  Omzet:{Orderinformatie.Prijs per eenheid}*{Orderinformatie.Hoeveelheid}

  Jaar: year({Orders.Orderdatum})

§   Maak een kruistabel als volgt:


§   Klik op OK.
§   Klik in de kruistabel met de rechtermuisknop op de rij- of kolomkop die we willen gebruiken als eerste waarde voor het Calculated Member.


Als we bijvoorbeeld een Calculated Member willen maken voor het verschil tussen 1996 en 1997,gebruiken we de formule Verschil 1997 - 1996. In dit voorbeeld klikken we met de rechtermuisknop op de kop 1996.
§   Wijs in het snelmenu de optie Calculated Member aan.
§   Selecteer de gekozen waarde als de eerste waarde.
Klik in de kruistabel met de rechtermuisknop op 1997 als tweede waarde.
§   Wijs in het snelmenu de optie Calculated Member aan.
§   Selecteer de gewenste berekening: Difference 1997 - 1996.

In de kruistabel verschijnt een rij of kolom met daarin het resultaat van de geselecteerde berekening.

§   Klik met de rechter muisknop op één van de nieuwe velden:



§   Klik Edit Calculation Formula.

We zien dan de formula:

  //The calculation formula is used in place of the summaries in //Calculated Members.
  // This calculation formula must return a/an Currency value.
  GridValueAt(CurrentRowIndex, GetColumnPathIndexOf(1997.00), CurrentSummaryIndex) -
  GridValueAt(CurrentRowIndex, GetColumnPathIndexOf(1996.00), CurrentSummaryIndex)

We zien hier dan dat de functie GridValueAt het snijpunt kiest van de huidige rij (CurrentRowIndex) en de kolom waarin zich het jaar bevindt (GetColumnPathIndexOf(1996.00)) en van dat snijpunt de aanwezige Summary (CurrentSummaryIndex) kiest. Zo worden dus in deze formule voor elke regel de Summary 1997 en 1996 van elkaar afgetrokken.

1.1.2 Een lege rij of kolom toevoegen aan de kruistabel

§   Klik in de kruistabel met de rechtermuisknop op de kop vóór de plek waar we de lege kolom willen invoegen.
§   Wijs in het snelmenu de optie Calculated Member aan.
§   Klik op Kolom invoegen.

Er wordt een lege kolom in de kruistabel weergegeven.

§   Klik op één van de nieuwe belden.
§   Kies Calculated Member  Þ Edit Calculation Formula.
§   Typ daar de Formula:

  GridValueAt(CurrentRowIndex, GetColumnPathIndexOf(1998.00), CurrentSummaryIndex) -
  GridValueAt(CurrentRowIndex, GetColumnPathIndexOf(1997.00), CurrentSummaryIndex)

Het resultaat moet hetzelfde zijn als in de vorige paragraaf (10.1.1).

1.1.3  De verwerkingsvolgorde van berekende leden wijzigen

§   Klik met de rechtermuisknop in de linkerbovenhoek van de kruistabel.
§   Wijs in het snelmenu de optie Geavanceerde berekeningen aan en klik op Calculated Member.

De Expert voor Calculated Members  wordt weergegeven.



Bij beide zien we nog geen naam.

§   Noem de eerste Kolom na 1996 en de tweede Kolom na 1997

Bij Edit Insertion Formula zien we:

  //The insertion formula determines where this calculated member is //inserted. It must return a Boolean value.
  GetColumnGroupIndexOf(CurrentColumnIndex) = 1 and GridRowColumnValue("@year") = 1996.00

Bij Edit Column Value Formula staat niets. Bij Edit Header Formula treffen we de eerder gemaakte headers aan.

Via dit scherm hadden we ook een kolom kunnen toevoegen. Bijvoorbeeld na 1998. Daar hadden we dan de volgende Formula voor moeten gebruiken:

  GetColumnGroupIndexOf(CurrentColumnIndex) = 1 and GridRowColumnValue("@year") = 1998.00

§   Gebruik de pijlen in het vak Calculated Members om de verwerkingsvolgorde van de Calculated Members te wijzigen.
§   Klik op OK om de wijzigingen op te slaan en terug te gaan naar het rapport.

De waarden van de Calculated Members worden opnieuw berekend in de kruistabel.

Opmerking:
Wijzigingen in de volgorde waarin Calculated Members worden verwerkt, hebben geen invloed op het vernieuwen van de database.

1.1.4  Calculating formula's

Calculating formula's zijn wiskundige formules die door Crystal Reports worden gebruikt om de celwaarden van Calculated Members te bepalen. We kunnen een keuze maken uit de vooraf gedefinieerde formules of zelf formules ontwerpen in de Formula workshop.

De vooraf gedefinieerde formules zijn als volgt:

·         Sum of
·         Difference of
·         Product of
·         Quotient of

Deze zien er in de Formula workshop zo uit:

  GridValueAt(CurrentRowIndex, GetColumnPathIndexOf(1998.00), CurrentSummaryIndex) +
  GridValueAt(CurrentRowIndex, GetColumnPathIndexOf(1997.00), CurrentSummaryIndex)

Uiteraard moeten we dan respectievelijk  -, * of / invullen.

Crystal Reports bevat verder diverse functies die we kunnen gebruiken om zelf formules te ontwerpen.


Calculation Formula bewerken

§   Klik in het Calculated Member dat we willen bewerken met de rechtermuisknop op een willekeurige cel, maar niet op de kop.
§   Wijs in het snelmenu de optie Calculated Member  aan.
§   Klik op Edit Calculation Formula.

De Formuleworkshop wordt weergegeven.

§   Geef in de Formuleworkshop de gewenste berekeningsformule op.
§   Klik op Opslaan en sluiten om terug te keren naar het rapport.

Het resultaat van de nieuwe berekeningsformule wordt in het Calculated Member weergegeven.

1.1.5  Header Formula's

Header Formula's bepalen de zichtbare rij- of kolomkoptekst van een Calculated Member.


 Edit Header Formula

§   Klik met de rechtermuisknop op de koptekst van het Calculated Member dat we willen bewerken.
§   Wijs in het snelmenu de optie Calculated Member aan.
§   Klik op Edit Header Formula.

De Formuleworkshop wordt weergegeven.

§   Geef in de Formuleworkshop de gewenste naam op tussen aanhalingstekens.

Opmerking:
We kunnen de Header ook opgeven met een formule. Een Header Formula moet een tekenreeks retourneren.

§   Klik op Opslaan en sluiten om terug te keren naar het rapport.

In de kop van het Calculated Member wordt het resultaat van de Header Formula  weergegeven.

1.1.6 Waardeformules

Als we in een formule naar een Calculated Member willen verwijzen, moeten we een waarde aan het lid toewijzen. Om deze reden kunnen we met een waardeformule waarden toewijzen aan Calculated Members.


Edit Column / Row Value Formula

§   Klik met de rechtermuisknop op de Header van de Calculated Member die we willen bewerken.
§   Wijs in het snelmenu de optie Calculated Member aan.
§   Klik al naar gelang we een rij of kolom willen bewerken respectievelijk op Edit Row Value Formula of Edit Column Value Formula.

De Formula workshop wordt weergegeven.

§   Geef in de Formula workshop de gewenste waarde op.

Opmerking:
We kunnen de waarde ook opgeven met een formule. Een waardeformule moet van hetzelfde type zijn als het groepeerveld voor rijen of kolommen waarin de formule wordt ingevoegd.

§   Klik op Opslaan en sluiten om terug te keren naar het rapport.

In het Calculated Member wordt het resultaat van de Value Formula weergegeven.

Opmerking:
Als we de Header Formula van een Calculated Member niet bewerkt hebben, wordt het resultaat van de Value Formula in de zichtbare koptekst weergegeven. Wanneer we de Header Formula bewerkt hebben, wordt de Value Formula als de zichtbare koptekst hierdoor overschreven.

1.1.7  Insertion Formula's

Insertion Formula's  bepalen waar een Calculated Member in een kruistabel moet worden weergegeven. Meestal wordt een Calculated Member slechts eenmaal weergegeven. We kunt echter ook aangeven dat het lid op meerdere locaties of in een herhaald patroon moet worden weergegeven.


Edit Insertion Formula

§   Klik met de rechtermuisknop op de koptekst van het Calculated Member dat we willen bewerken.
§   Wijs in het snelmenu de optie Calculated Member aan.
§   Klik op Edit Insertion Formula.

De Formula Workshop wordt weergegeven.

§   Geef in de Formula Workshop de gewenste formule op.

Met de volgende formule bijvoorbeeld, wordt een Calculated Member ingevoegd na het jaar 1998:

  GridRowColumnValue("@year") = 1998.00

§   Klik op Opslaan en sluiten om terug te keren naar het rapport.

Het Calculated Member wordt weergegeven op de locaties die in de Insertion Formula zijn gedefinieerd.

1.2  Embedded Summary

We kunnen een extra berekening aan de kruistabel toevoegen door een Embedded Summary in te
voegen. In tegenstelling tot Calculated Members, worden er met Embedded Summaries geen rijen of kolommen aan de kruistabel toegevoegd. In plaats daarvan worden er extra berekeningen aan de cellen van de kruistabel toegevoegd. Zo kunnen we in een rapport met regionale verkoopcijfers bijvoorbeeld een berekening voor elke regio invoegen, waarin het percentage van de totale landelijke verkoop wordt weergegeven.

1.2.1  Een Embedded Summary toevoegen aan de kruistabel

§   Klik in de kruistabel met de rechtermuisknop op een willekeurige cel, maar niet op de kop.
§   Wijs in het snelmenu de optie Embedded Summary aan.
§   Klik op Insert Embedded Summary.



Een lege Embedded Summary wordt in de kruistabel weergegeven.

§   Klik in de Embedded Summary met de rechtermuisknop op de tekst Edit this Formula.
§   Wijs de optie Embedded Summary aan.
§   Klik op Edit Calculation Formula.

De Formula Workshop wordt weergegeven.

§   Geef in de Formula Workshop de gewenste Calculated Formula op.

  GridValueAt (CurrentRowIndex, CurrentColumnIndex ,0 ) / sum({@omzet})*100

Deze Formula berekent de verhouding tussen elke lokale Summary en het generaal totaal.

§   Klik op Opslaan en sluiten om terug te keren naar het rapport.

In de Embedded Summary wordt het resultaat van de nieuwe berekeningsformule weergegeven.

1.2.2  De verwerkingsvolgorde van Embedded Summaries wijzigen

Als de kruistabel meerdere Embedded Summaries bevat, kan de volgorde waarin deze worden
verwerkt invloed hebben op het resultaat. We kunnen de volgorde waarin Embedded Summaries worden verwerkt, wijzigen in het dialoogvenster Embedded Summaries.

§   Klik met de rechtermuisknop in de linkerbovenhoek van de kruistabel.
§   Wijs in het snelmenu de optie Geavanceerde berekeningen aan.
§   Klik op Embedded Summary.

Het dialoogvenster Embedded Summaries  wordt weergegeven.


§   Gebruik de pijlen in het vak Summaries om de verwerkingsvolgorde van de Summaries te wijzigen.
§   Klik op OK om de wijzigingen op te slaan en terug te gaan naar het rapport.

De waarden van de Embedded Summaries  worden in de kruistabel opnieuw berekend in de nieuwe verwerkingsvolgorde.

Opmerking:
Wijzigingen in de verwerkingsvolgorde van Embedded Summaries hebben niet tot gevolg dat er een vernieuwing via de database wordt uitgevoerd.

Excel: Power Pivot en Power View

Sinds vorig jaar heb ik af en toe te maken met deze betrekkelijke nieuwe BI tools van Microsoft: Power Pivot en Power View.

Power Pivot

Power Pivot is als invoegtoepassing reeds beschikbaar in Excel 2010. In Excel 2013 is het volledig geïntegreerd.


Maar wat doet het nu precies? Wat is de meerwaarde? Naar mijn smaak is Power Pivot meer Power dan Pivot.

De grote kracht van Power Pivot schuilt in het toegankelijk maken van grote hoeveelheden data uit databases en data warehouses. De onderlinge verbanden tussen tabellen blijven daarbij gehandhaafd. Desgewenst kunnen we die verbanden zelf leggen in Power Pivot. Ook kunnen gemakkelijk berekende velden worden toegevoegd, onder meer met behulp van eigen functies (DAX). Deze manier betekent een grote verbetering ten opzicht van de oude methode met Microsoft Query. Een en ander is technisch ook nog betrekkelijk eenvoudig te realiseren en vergt geen uitvoerige opleiding.

Voor de rest van de functionaliteit maakt Power Pivot voornamelijk gebruik van  van bestaande functionaliteit van Excel. Voor het Pivot stuk zijn er wat kleine verschillen met Excel draaitabellen. Zo kan bijvoorbeeld de groepeer-functie niet gebruikt worden: er moeten in de Power Pivot berekende velden worden gemaakt. In het geval van datums leidt dit er bijvoorbeeld toe dat een gecreëerd maandnaam veld ook letterlijk op maandnaam gesorteerd wordt. Alleen via allerlei kunstgrepen krijgen we dat dat weer goed.


Aan eigen functionaliteit zijn er dan ook nog de KPI's. Dit klinkt veel belovend, maar is niets meer dan het gebruik van de pictogram series uit de vernieuwde voorwaardelijke opmaak van Excel 2010. Technisch is het ook nog eens lastiger te realiseren. We kunnen het makkelijk in Excel zelf doen.

Power View

Power View biedt wat extra mogelijkheden voor grafieken, met name de geografische. Niet opzienbarend naar mijn idee.



Power View bestaat nog niet als toevoeging voor Excel 2010. Het zit wel geïntegreerd in Excel 2013. Ook maakt het onderdeel uit van van Microsoft SharePoint Server 2010 en 2013 als deel van de SQL Server 2012 Service Pack 1 Reporting Services Add-in voor de Microsoft SharePoint Server Enterprise Edition.

Van Power View blijken er feitelijk twee versies te bestaan. Power View rapporten voor de SharePoint Server zijn RDLX files. Power View bladen in Excel maken deel uit van de Excel XLSX werkmap.

Een RDLX bestand is niet te openen in Excel. Een Excel XLSX bestand kan niet met Power View in SharePoint geopend worden. Kopiëren van grafieken of andere zaken is dus niet mogelijk van het RDLX bestand naar het Excel werkboek. Wel kun je Excel XLSX bestanden met een Power View opslaan op de SharePoint Server. Deze bestanden kun je dan openen via Sharepoint.

Via Google Drive kun je een gratis PDF downloaden voor DAX expressions, DAX.pdf:

https://drive.google.com/?tab=jo&authuser=0#folders/0B7HgkOwFZtdZVmhRQUZFM28yc1U

maandag 17 februari 2014

Friesland: 9000 objecten in de database van Friezen Uit Vroeger Eeuwen

Toen mijn boek Friezen Uit Vroeger Eeuwen in november 2007 verscheen, werden hierin 7123 objecten beschreven. Inmiddels zijn we zes en een half jaar verder. In al die jaren zijn er veel aanvullingen en correcties geweest. Alle aanvullingen en correcties heb ik toegevoegd aan mijn database. Vandaag 17 februari 2014 heb ik de negenduizend volgemaakt.

De huidige tussenstand ziet er als volgt uit:

Type object Aantal                                 
beker 181
doos / pot 51
epitaaf 17
gebrandschilderd raam 86
gereedschap 13
grafsteen 5842
kerkbank 23
kerkboek / bijbel 34
kerkorgel 15
klok 410
kroonluchter 11
lepel / mesheft / vork 1126
loodje 4
memoriesteen/teken 440
naamplaatjes kist 101
overig 127
penning 66
preekstoel/lessenaar 30
rouwbord 277
schaal/kom 111
staf 15
zonnewijzer / windvaan 20

Uiteraard is het aantal nieuwe objecten dat er per jaar bijkomt, in de loop van de tijd afgenomen. Een onbekende grafzerk duikt niet voor een tweede keer op.

2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
181 230 581 378 210 148 135 31

Mijn schatting is daarom dat het nog zeker tien jaar duurt en mogelijk nog langer voordat we de tienduizend objecten bereikt hebben.

zondag 9 februari 2014

Excel: lijngrafiek met markeringen; Nederlandse provincies, rangorde t.o.v. 1850 naar inwoners

Gebaseerd op een voorbeeld uit Graphic Presentation van Willard C. Brinton uit 1939, pagina 245.

Hoe geef je veranderende rangorde in de tijd weer? In onderstaande voorbeeld heb ik dat toegepast op de verandering in aantal inwoners van de Nederlandse provincies sinds 1850.


Het voorbeeld is te downloaden als ExcelProvincies.xlsx via

https://drive.google.com/folderview?id=0B7HgkOwFZtdZVmhRQUZFM28yc1U&usp=sharing

Friesland: de vijftiende eeuwse kerk van Spannum wordt gerestaureerd.

Begin 2014 is de kerk van Spannum gerestaureerd. De vloer is er uit en er zijn grafzerken te voorschijn gekomen.


Namens de grêfskriftekommisje fan 'e Fryske Akademy hebben Melle Koopmans en Meint Tangerman op 11 februari 2014 een eerste onderzoek gedaan: er liggen zeker dertien onbekende grafzerken. Dat is dus veel meer dan de twee die er bekend waren. Alle foto's van de grafzerken zijn overigens van Melle Koopmans

Wat was er bekend? Twee grafzerken zoals gezegd.

De eerste bekende zerk is van een echtpaar Roorda Hottinga. Daarvan is de tekst uitgebreid met een gedicht in het Latijn en de initialen van de steenhouwer Vincent Lucas:

1)

V 1551 L

Int jaar onses heren MV en L den II octobris sterf de erentfeste Sibrant van Roerda


Int jaar onses heren MV XXXIX den XIIII april sterf die eerbare Harynck Hottigha sij wijf


Post varie fus.s belloque & pace labores,

Cu patria iussa saepe levasset ope,
Sibradu Roerda post fata senilia, nati
Hoc tumulo & titulo coposvere patre
Cosilijs animisques pare quo stemate, dicat
Patria, quae sensit cucta, viator abi


2)

Ao 1609 de 21 april sterf Hijs Doedes dochter olt int 12 iaer


Hiske Doedes zou wel eens een dochter van het echtpaar van grafzerk 3 kunnen zijn.

3)

Ao 1630 den 28 decemr sterf de eersamen Doede Saeckelesz olt 74 iaeren

Ao 1611 de 16 iannevarius sterf de erbare Tryn Dircksdo syn wif olt 41 iaer




De ouders van Doede Sakeles, Sakele Ruurds en Sjoerdje Fongers, en zijn broer Sybrand liggen in de kerk van Itens begraven. Zus Trijntje, gehuwd met Ynte van Kingma in Zweins, broer Aelse in Baard en Ruurd in Kubaard. 

Andries Koornstra maakt ons attent op de informatie over stem 7 van Itens uit het Boerderijenboek Hennaarderadeel. Daar komt deze familie uitvoerig aan bod. We vinden er nog veel meer gegevens vermeld (blz.30 en verder).

4)

Ao 1617 de 12 september sterf de eersamen Iohannis Sibrens zoon olt 78 iaer en leit hier begraven



Johannes Siebrens is de man die ook als kerkvoogd genoemd wordt op de klok uit 1590 (zie onderaan). Via Anne van het Tresoar Forum krijg ik door dat deze wel Johannes Siebrens wel eens de man zou kunnen zijn die in de Quaclappen1600-1612 genoemd wordt. Hij heeft daar als echtgenote Folku Claas dr.

5)

F D  D D

Ao 1623 de 27 decembe sterf de eersamen Dirck Doedesz olt 21 iaer


Ao 1624 de 7 ianuarius sterf de eersame Fonger Doedesz olt 18 iaer




Beide zijn zoons van Doede Sakeles en Trijntje Dirks van steen 3.

6)

Ao 1631 de 5 augustij starf de eersame ma Eelcke Iacobs Duinterp out int 52 iaer en leit hier begraven met 8 kijnders

Bidt foor die sijel



Aanvullingen van LH: Eelcke Douwes trouwt in 1631 met Rinck Douwes. In 1640 zit zij als zijn weduwe op stem 4 van Spannum (de boerderij met de naam Klein Duinterp).

7)

Anno 1634 den 20 september sterd den eersamen man Sicke Herkesz out 43 iaer ende leit alhier begraven



Sicke Herckes was boer op Roppert en getrouwd met Brechtje Jans. Zij overleed in 1639 volgens het boerderijenboek van Hennaarderadeel.

8)

Den 7 ianuary 1694 is in den heere gerust den eersamen Baucke Fransen Fopma in leeven keerckvooghd tot Spannom out 36 iaren en leit alhier begraven

Den 26 iuny 1694 stierf een iongeling Baucke Bauckes out 4 weeken en 4 dagen en leit alhier begraven


't Iaer 1744 den 12 mey is gestorven de eerbaare Lolk Wilkes wedue van Bauke Fransen Fopma out in haar 88 ste iaar en is hier begraven




Lolk Wilkes is een dochter van Wilke Hebbes Wolcama en Trijntje Sipkes Fopma. Op http://www.genealogieonline.nl/stamboom-jellema/I45013.php vinden we haar leeftijd vemeld als 89 maar dat klopt dus niet.

9)

Anno 1731 den 3 april is in den heere gerust de eersaame Claes Pytters oudt in syn 18ste iaer en leit alhier begraven



Uiteindelijk bleek de rest van de steen ook aanwezig. Pieter Klases is een zoon van Pieter Klases en Trijntje Baukes Fopma.

10)

1709 den 20 julius is in de heere gerust de eerbaare Claeske Bauckes oud in haer 22 jaer

1711 den 2 aprilis is in de heere gerust de eerbaare Bauckien Pytters olt [3] jaer en 4 maenden


1711 den 8  november is in de heere gerust de eerbaare Klaeske Pytters oud [1] iaer en 8 maenden  en leggen alhier begraven



Klaaske Baukes Fopma is de dochter van Bauke Franses Fopma van zerk 8. De andere twee zijn dochters van Pieter Klases en Trijntje Baukes Fopma.

11)

Ao 1721 den 16 november is in den heere gerust de eersame Claes Pijtters oudt 80 jaer en leyd alhier begraven



12)

Anno 1738 de 5de juny 's avonds te 10 uur is in den heere gerust den eerw. gods. do Gerardus Noordbeek in leven bedienaar des godlyken woords eerst 15 jaar te Oudeberkoop en daarna 16 jaar te Minnerscha in 't 51 ste jaar sijns ouderdoms leid alhier begraven


Joke Andriessen legt de link met Spannum; in 1711 trouwt Gerardus Noordbeek met Liesbeth Baukes Fopma, een dochter van Bauke Franses Fopma van zerk 8 en een zuster van Klaaske Baukes Fopma van zerk 10. Ze staat evenwel niet op zijn zerk vermeld. We hebben ook geen zerk van haar teruggevonden.

Wel kreeg ik van Pieter de Jong nog een document - met waterschade - waaruit blijkt dat Gerardus Noordbeek als dominee in Oldeberkoop heeft gestaan.



13)

1778 den 17 january is in den heere gerust Albert Frederici in den ouderdom van 25 jaaren 5 maanden en legt alhier begraven

1778 den 2 september zijn alhier begraven Cornelis Frederici in den ouderdom van 62 jaar en 10 maanden en zijn vrouw Tettje Schotanus in den ouderdom van 63 jaar en 8 maanden en verwagten een zaligen opstandinge




Cornelis Alberts Frederici was schoolmeester te Spannum.

Zie http://www.fryske-akademy.nl/fileadmin/Afbeeldingen/Hoofdpagina/pdf_files/hennaarderadeel.pdf:

In 1748 stond hier mr. Cornelis A. Frededici, schooldienaar en ontvanger. Hij was ook
dorprechter, in 1768 bijv. Zijn vrouw heette Tettie Douwes Schotanus. In 1767 was hij hier
nog. Hij was ook koopman in manufacturen. In 1777 was hij hier nog, maar in maart 1779 is
sprake van de overledene Cornelis Frederici.

14)

Ao 1793 den 15 may is overleeden den huisman Bauke Fransen Fopma in leven kerkvoogd te Spannum circa 76 jaaren

Ao 1798 den 29 january is overleeden deszelfs huisvrouwe Seerpk Douwes Schotanis oud ruim 72 jaaren en liggen hier begraven





Tetje en Seerpke Schotanus zijn zusters en dochters van Douwe Bernardus Schotanus, chirurgijn.

15)

[1]762 den 3 maert is overleden den eersame Hiske Ians in leven huisvrouw van Pyter Doedes oud omtrent 61 iaeren alhier begraven

De tekst van deze zerk was al bekend. Deze zerk wordt vermeld in Roorda. Ze lag oorspronkelijk op het kerkhof maar was verplaatst naar een plaats voor een stal naast de kerk. Pieter Doedes en Hiske Jans trouwden 1727 te Franeker.  

16)

1632 Bregtje Gerrits

Deze tekst is door Henk Zeinstra gevonden op Tresoar. De zerk lag oorspronkelijk net als de vorige op het kerkhof maar was verplaatst naar een plaats voor een stal naast de kerk. 


17)

... april is ... ersamen ... Lewues ... h begrave... ...



We kunnen deze persoon nog niet thuisbrengen.

18)

Zie de vorige foto.

... iuny sterf die ... Doede Saeckles ... ..er en leit hier [begra]ven

Het zal hier wel een dochter van Doede Sakeles en Trijntje Dirks betreffen.

19)



1778 den 23 may is in den heere gerust Rigtie Fransen Fopma huisvrouw van Willem Hessels in den ouderdom van 56 jaren en 5 maanden en leit alhier begraven verwagtende een zalige opstandinge

Willem Hessels werd in 1731 te Winsum geboren als de zoon van Hessel Willems en Gretske Hoites.

20)



1809 den 7 februarius is overleden Douwe Baukes Fopma in leven kerkvoogd te Spannum in den ouderdom van 49 jaren en ligt alhier begraven

21)


1796 den 20 november is in den ouderdom van ruim [4]4 jaar overleeden Lijsbert Sytses K[ooi]stra in leeven huisvrouw van Sjoerd Symons Ypma tot Nieuwland en leit alhier begraven

Lijsbert is een dochter van Rigtie Fransen Fopma van zerk 19 en Sietse Eelkes Kooistra.

========================================================================

De zadeldaktoren dateert uit de 15e eeuw. In de toren hangen twee klokken: een klok uit 1590 van Thomas Both:

Wilcko van Hollinga Kempo van Donya heerschappen Johannes Sybrantsoen Jan Jansoen kerckvoechden Thomas Both me fecit 1590

en een klok uit 1620 van Hans Falck:

In't jaer ons heeren ende salickmaeker Jesu Christi duysent zes hondert ende twintig heeft mij Hans Falck van Neurenberg ghegotten 

Dierck Simons

Lolcke Folckers kerkvoght

Jan Dierckx kerkvoght

Gheorg vrijheer van Schwartzenberg

In de kerk zelf vinden we een houten gedenkbord met als opschrift:

Spanom

An. 1729 is deese kerck vernieudt, als kerckvoogden waaren Jan Leenerts en Claas Japicks, door Rinse Wobbes betimmert. 


Volgens een gevelsteen met onder meer Edzard van Sminia, werd de toren in 1742 vernieuwd:

In 't jaar 1742 is deze Toren vernieuwd en verbetert onder de Ed: Heer EDZARD van SMINIA,Grietman over Hennaarderadeel && en Gentuis Hesselius, Predikant te Edens en Spannum, de Kerkvn Jan Leenerds & Frans Baukes


========================================================================

In de kerk ligt onder meer Doede Sakeles met zijn vrouw en een aantal van hun kinderen begraven. Doede Sakeles en zijn familieleden worden herhaaldelijk genoemd in allerlei processen uit die tijd (zie de Quaclappen). De zerken van verschillende van zijn familieleden vinden we hier in de omgeving. We hebben het een en ander in onderstaand schema gezet.


========================================================================

In de kerk van Spannum zijn inmiddels ook resten gevonden van een gebrandschilderd raam. Zie onderstaande foto.


donderdag 6 februari 2014

Excel: zandloper grafiek

Onderstaande Excel grafiek laat zien hoe langzaam maar zeker de gasvoorraad van gasveld Slochteren afneemt.

Met behulp van de schuifbalk kunnen we in deze grafiek dat effect ook laten zien. Dan moeten we deze wel even downloaden.



Het voorbeeld is te downloaden als ExcelZandloper.xlsx via

https://drive.google.com/folderview?id=0B7HgkOwFZtdZVmhRQUZFM28yc1U&usp=sharing

Excel: Multi thermometer grafiek

Op internet vinden we diverse Excel voorbeelden en sjablonen van zogenaamde thermometer grafieken. In alle voorbeelden die ik kon vinden, wordt er gebruik gemaakt van SmartArt om de bol van de thermometer te maken. Als je dan meer thermometers naast elkaar maakt, wordt het bewerkelijker. Bovendien staat de SmartArt bol los van de grafiek. Zodra je de grafiek verplaatst of de breedte verandert, gaat de bol niet mee.

In mijn voorbeeld heb ik de bol gemaakt met behulp van een lijngrafiek met markeringen. Van de markering kun je dan een bol maken. Deze bol kun je opblazen. En klaar is kees. Je kunt dan probleemloos het aantal thermometers opvoeren en de grafiek groter en kleiner maken.

Hoe maken we deze grafiek?

§  Neem vanaf rij 32 de bovenstaande gegevens over of open het blad Thermometer.
§  Selecteer de rij lijn met alle nulpunten.
§  Kies Invoegen Þ Lijn Þ Lijn met gegevensmarkering.

   
Lijn zit gekoppeld aan de primaire horizontale as.

§   Selecteer de punten in de Lijngrafiek met gegevensmarkeringen.
§   Klik rechts op de selectie.
§   Kies Gegevensreeks opmaken.
§   Selecteer markeringsopties.

      Markeringstype =   standaard
  Vorm           =   cirkel
  Grootte        =   72 pt

§   Voeg als tweede reeks de buitenrand met het doel toe

      Reeksnaam      =   doel is $B$40
  Reekswaarden   =   waarden zijn $C$40:$G$40

Doel zit gekoppeld aan de primaire verticale as.

§   Selecteer de punten van de tweede reeks.
§   Wijzig deze in een ander grafiektype, namelijk gegroepeerde kolom.
§   Voeg als derde reeks de kolom met de totalen toe (het kwik)
§   Wijzig dit grafiektype in een gegroepeerde kolom.

We voegen de zojuist toegevoegde kolom toe aan de secundaire as en vervolgens wijzigen we ook de breedte van de tussenruimte.

§   Klik met de rechtermuis in de totalen kolom.
§   Kies Gegevensreeks opmaken Þ Opties voor reeks.

     Tussenruimte       =      199%
  Reeks tekenen op   =      Secundaire as
  
Totalen zit gekoppeld aan de secundaire verticale as.

§   Pas de tussenruimte van de buitenrand (doel)aan

     Tussenruimte       =      175%
  Reeks tekenen op   =      Primaire as

Vervolgens wijzigen we de maximum waarde van de linker Y-as, want deze is zo groot als het doel.

§   Klik met de rechtermuis op de Y-as.
§   Kies As-opmaken Þ Opties voor As.

      Maximum            =      2000
  Primaire maatstr   =      geen

§   Kies vervolgens Lijnkleur.

     Lijnkleur      =   Geen lijn

§   En daarna Notatie.

     Notatiecode    =   € #.##0;;;

§   Verwijder nog de Legenda en de tweede Y-as en de X-as.

Opmaak gebieden en reeksen

Vormgeving speelt een belangrijke rol bij het maken van Dashboards. De onderstaande opdrachten regelen de opmaak voor de verschillende gebieden in het werkblad, maar ook in het grafiekgebied en de verschillende reeksen binnen het grafiekgebied.

§   Geef de A en de H kolom een breedte van 2,5.
§   Maak de kolommen B:G 22 punten breed.
§   Maak de grafiek passend binnen het gebied B2:G30.
§   Pas het tekengebied aan zodat de grafiek met de thermometer goed zichtbaar is.
§   Maak de reeks A1:H31 via Celeigenschappen lichtblauw.

     RGB            =   184, 204, 228

§   Geef de overgebleven gebieden naast de tabel dezelfde opmaak.
§   Kies voor Grafiekgebied opmaken Þ opvulling.

     Opvulling      =   effen
  Kleur          =   Blauw accent 1 lichter 80%
  Randkleur      =   Ononderbroken streep, Blauw accent 1 lichter 40%

§   Kies voor Tekengebied opmaken Þ opvulling.

     Opvulling      =   Géén opvulling
  Randkleur      =   Géén lijn

§   Selecteer de kolom met totalen (het kwik): Gegevensreeks opmaken Þ opvulling.

      Opvulling      =   Effen
      Kleur          =   Blauw accent 1 lichter 40%
  3D opmaak      =   Boven, schuine rand, Cirkel
  Breedte        =   22 punten
  Hoogte         =   32,5 punten
  Oppervlak      =   Mat warm
  Belichting     =   Driepunts

§   Selecteer de kolom met de buitenrand (het doel): Gegevensreeks opmaken Þ opvulling.

     Opvulling      =   Géén
  Randkleur      =   Ononderbroken streep, Blauw accent 1 donkerder 50%
  Randstijlen    =   4,5 punten breed

De afronding

De laatste fase bestaat uit het aanbrengen van de verschillende labels en het aanpassen van de cirkel in de thermometer.

§   Selecteer de cirkels van de thermometer.
§   Kies Gegevensreeks opmaken Þ Markeringsopvulling.

  Opvulling      =   Effen
      Kleur          =   Blauw accent 1 lichter 40%
  3D opmaak      =   Boven, schuine rand, Cirkel


  Breedte        =   22 punten
  Hoogte         =   32,5 punten
  Oppervlak      =   Mat warm
  Belichting     =   Driepunts

§   Ga naar Gegevensbron selecteren.
§   Selecteer Lijn.
§   Kies vervolgens voor Horizontale aslabels. 
§   Het Aslabelbereik wordt

  =Blad1!$C$41:$G$41

§   Klik met de rechtermuis op één van de cirkels.
§   Kies Gegevenslabels toevoegen.
§   Klik nogmaals met de rechtermuis op één van de cirkels.
§   Kies Gegevenslabels opmaken.

  Labelopties    =   Categorienaam
  Labelpositie   =   Centreren

§   Klik met de rechtermuis op één van de staven van de binnenrand (het totaal).
§   Kies Gegevenslabels toevoegen.
§   Kies daarna via Gegevenslabels opmaken.

Het totaal zit gekoppeld aan de secundaire verticale as.

  Labelopties    =   Waarde
  Labelpositie   =   Centreren

Om een label boven in de grafiek te krijgen moeten we een nieuwe reeks toevoegen, deze als een Secundaire horizontale as toevoegen en daar vervolgens een label aan koppelen.

§   Ga naar Gegevensbron selecteren.
§   Kies voor het Toevoegen van een reeks.

  Reeksnaam      =   bovenlijn
  Reekswaarden   =   =Blad1!$C$40:$G$40, idem als Doel
  
§   Klik met de rechtermuis op de horizontale lijn.
§   Kies Gegevensreeks opmaken.

  Opties voor reeks  =      secundaire as

§   Ga naar Gegevensbron selecteren.
§   Selecteer Bovenlijn.
§   Kies vervolgens voor Horizontale aslabels.


§   Klik met de rechtermuis op de Bovenlijn
§   Kies Gegevenslabels toevoegen.
§   Pas dit aan via Gegevenslabels opmaken.

  Labelopties    =   Categorienaam
  Labelpositie   =   Boven

Verberg nog de sterretjes op de Bovenlijn.

§   Klik rechts op de sterretjes.
§   Kies Gegevensreeks opmaken.

  Markeringsopties   = Géén
  Lijnkleur          = Géén lijn

§   Maak de verschillende labels vetgedrukt
§   Kies bij Gegevensbron selecteren de knop Verborgen en lege cellen.
§   Schakel het vinkje in.


Het voorbeeld is te downloaden als ExcelThermometer.xlsx via

https://drive.google.com/folderview?id=0B7HgkOwFZtdZVmhRQUZFM28yc1U&usp=sharing

Voor verder Excel tips klik hier.