vrijdag 12 augustus 2016

Friesland: Oude grafzerken uit Driesum tevoorschijn

De kerk van Driesum wordt momenteel gerestaureerd. Ook de vloer wordt vervangen. De huidige vloer is momenteel verwijderd en daarmee zijn de eeuwenoude grafzerken weer tevoorschijn gekomen. Tijd voor de Grêfskfriftekommisje om een kijkje te nemen. De teksten zijn nog onder voorbehoud. Alle foto's zijn van Melle Koopmans.

Grafzerk 1


Anno 1581 de 20 [marty] sterf de edele erentfeste heerschap Tjepke van Goslinga

Anno 1582 den 5 ivly sterf de edele eerbare juffrou Anna van Liaukama sijn huisfrou

De steen is sterk beschadigd. Alleen delen van de tekst zijn nog leesbaar. Wel zijn alle familiewapens nog goed zichtbaar. We tonen hier de wapens GOSLINGA - LIAUCKEMA


Een tak van de familie GOSLINGA was enige geslachten lang woonachtig in Driesum. De familie woonde op Jarichsma State. Deze state was gelegen ten noordoosten van de huidige Rinsma State.



Tjepke van Goslinga maakte deel uit van het Verbond der Edelen en werd als zodanig in 1568 door Aylva gedagvaard te Antwerpen. Wikipedia: Het Verbond der Edelen (ook Compromis) was een verbond van de lagere adel, voornamelijk uit de Zuidelijke Nederlanden, dat de opheffing vroeg van de Inquisitie en de verzachting van de vervolgingen van de protestanten met maatregelen tegen de ketters (november 1565). Het maakte deel uit van de aanloop naar de Tachtigjarige Oorlog.

Voor een overzicht van de deelnemers aan het Verbond der Edelen, zie Leden Verbond.

Van Anna van Liauckama is een testament bewaard gebleven. In dit testament laat ze de state na aan Tjepke van Aylva, de kleinzoon van schoonzuster Frouck van GoslingaWillem Hansma is dit nog aan het bestuderen.

Onder deze steen bevindt zich een grafkelder waarvan we een foto hebben:

Foto: Syb Eldering

Grafzerk 2


Anno 1630 den 7 september is gestorven den eersamen Iacob Canter van Oosten out 68 iaer ende leyt alhier begraven

Anno 1710 den 26 september is in den heere ontslapen den ... erentvesten ... Ericus van Haersma in leven raad ter admiraliteyt in Frisland en burgermeester der stede Harlingen out synde 63 iaren en vyf maanden ende leyt alhier begraven

De Canters waren de bewoners van de Canter State, zie hiervoor
http://www.stinseninfriesland.nl/CanterStateDriesum.htm

Van de Canter State is niets meer terug te vinden. De plek is wel bekend. Vlak boven de Strobossertrekvaart aan de Terpwei:


Ericus van Haersma was de echtgenoot van Anna Clara van Canter (zie grafzerk 3). Hij was de eigenaar van de Haersma State te Oostermeer.

Grafzerk 3


Anno 1633 den 6 january is gestorven de eerbare Machel Vos de huisvrouw van Jacob Canter van Oosten oud 64 jaar en lyt alhier begraven

Anno 1724 den 26 ianuarius is in den heere gerust vrouw Anne Clare Canter wed: wyl: ... Ericus van Haersma in leven raed ter admiraliteit in Friesland en burgemeester der stede Harlingen oud 69 iaren 4 maanden en 23 dagen en leit alhier begraven

Anna van Canter gaat na de dood van haar echtgenoot definitief op de Canter State wonen.

Grafzerk 4


Anno 1719 den 5 dec stierf vrouwe Sjoerdie van Haersma in leven huisvrouw van Arnold van Idsinga secretaris der [stede Harlingen] ...

Sjoerdje van Haersma was een dochter van Erik Meierts van Haersma en Anna Clara Franses Canter (zie grafzerk 2 en 3).

Grafzerk 5


...[Arnold] van Idsinga den iaere 1711 tot 1738 wegens deze grietenije gecommitteerde staet ... [17]39 oud ... daegen

Arnold van Idsinga was de echtgenoot van Sjoerdje van Haersma (zie grafzerk 4)

Grafzerk 6


[Iuffer] Sioertie van Idsinga geboren den 13 december 1730 overleden den 16 november 1741

Sjoerdje van Idsinga was de dochter van Frans Canter van Idsinga en Saapke Poutsma

Grafzerk 7


...br heer ir F.D. van Sytzama anno 1745

De Van Sytzama's bewoonden lange tijd de Rinsma State. Ir is hier de afkorting van jonker.

Grafzerk 8


Vrouw Geertruid van Haersma weduwe van de heere Titus Sloterdyk in leeven raad ordinaris in den hove van Friesland gestorwen den 16 iuni 1762 oud bynae 84 iaeren rust hier in verwagting van een beeter leeven

Geertruida van Haersma was een dochter van Erik Meierts van Haersma en Anna Clara Franses Canter (zie grafzerk 2 en 3).

Grafzerk 9


Vrouwe Syoertie van Idsinga in leeven egtgenoote van dr P:I: Poutsma secretarius van Dantumadeel overleeden den 23ste juny 1768 oudt in't 49ste iaar legt hier begraven

Sjoerdje van Idsinga was de dochter van Arnold van Idsinga en Sjoerdje van Haersma (zie grafzerk 4 en 5)

Grafzerk 10


Petrus Johannes Poutsma in leven secretaris en ontvanger der boelgoederen van Dantumadeel overleden den 20 sepbr 1780 out 55 jaar en ligt alhier begraven

Petrus Johannes Poutsma was de echtgenoot van Sjoerdje van Idsinga (zie grafzerk 9).

Grafzerk 11


De hoogedel gestrenge heer mr. Adrianus Canter Visscher grietman over Dantumadeel en gecomiteerde staten landts dage e.e. overleden den 19 en begraven den 26 july 1782

Het famiewapen is van de familie CANTER VISSCHER. Over Adrianus Canter Visscher is een artikel geschreven door Bauke van der Pol: Van koopman naar grietman.

Grafzerk 12


Canter

Onduidelijk is op welk lid van de familie Canter deze steen betrekking heeft.

Grafzerk 13


... ir F.D. van [Sytzama] 6 anno 1745

Grafzerk 14



Ao [155]8 den 7 ianuarij sterf Pieter van Goslinggha

De wapens zijn GOSLINGA - AGGAMA. Pieter moet dus wel een kind van het echtpaar Feye van Goslinga en Ynts van Aggama gaan. Van dit echtpaar waren tot nu toe geen kinderen bekend.

Grafzerk 15





Anno 1558 de 9 apilis sterf Feije van Goslingha

Feye van Goslinga was de oudere broer van Tjepke van Goslinga van zerk 1. Feye is rond 1557 getrouwd met Ynts Pieters van Aggama. Van hen zijn verder geen gegevens bekend, alleen dat Ynts naderhand getrouwd was met Worp van Tjaerda. Feye staat ook niet te boek als lid van het Verbond der Edelen; Ynts broer Alef van Aggema wel. Aan de wapens te zien was er op deze grafzerk ook ruimte gereserveerd voor Ynts. Omdat haar tekst ontbreekt lijkt ze hier niet begraven te liggen. Onduidelijk is ook wanneer ze overleden is.

Overig

Volgens het Dootboeck van  Ernestus van Harinxma a Donia zou hier in Driesum ook Sypt van Goslinga begraven moeten liggen. Overleden op 21 juli 1614 op drieëntwintigjarige leeftijd. Hij was een zoon van Feije van Goslinga en Tjitske Uninga van Hoitema. Deze Feije moest oom zeggen tegen de Goslinga's van zerk 1 en zerk 15. Zijn zerk hebben we evenwel niet teruggevonden.

Ook vonden we naast de grafzerken van Feije en Pieter van Goslinga nog een altaarsteen met duidelijk zichtbaar de kruisjes die de vijf wonden van Christus symboliseren.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Voor een totaal overzicht van memorabilia uit Driesum: http://www.walmar.nl/inscripties.asp

Voor een overzicht van de familiewapens: http://www.walmar.nl/inscripties.asp